Tóm tắt:

Trong bối cảnh chuỗi giá trị toàn cầu (GVCs) tái cấu trúc mạnh mẽ do các yếu tố như căng thẳng địa chính trị, đại dịch Covid-19, và chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ từ tháng 4/2025, Việt Nam đối mặt với nhu cầu cấp thiết phải định vị lại vai trò của mình trong GVCs. Nghiên cứu phân tích dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) như một công cụ chiến lược để nâng cấp vị thế, tập trung vào xu hướng chuyển dịch FDI (quy mô, cơ cấu ngành, quốc gia, chức năng kinh doanh), đánh giá tác động của FDI đến quá trình hội nhập và nâng cấp GVCs, đồng thời đề xuất các hàm ý chính sách. Kết quả cho thấy FDI đã thúc đẩy Việt Nam chuyển dịch sang các công đoạn công nghệ cao, hình thành cụm ngành và tạo lan tỏa về công nghệ, nhưng vẫn tồn tại hạn chế như phụ thuộc vào gia công và thị trường xuất khẩu lớn. Để đối phó với thách thức và nắm bắt cơ hội, Việt Nam cần ưu tiên thu hút FDI vào nghiên cứu và phát triển (R&D), đa dạng hóa thị trường và nâng cấp hạ tầng, hướng tới vị thế bền vững hơn trong GVCs.