CSDL Bài trích Báo - Tạp chí
chủ đề: Ngôn ngữ học tri nhận
1 So sánh ẩn dụ ý niệm và hoán dụ ý niệm / Phạm Thị Hương Quỳnh // .- 2025 .- Số 1(363) .- Tr. 27-33 .- 400
Nghiên cứu về những điểm giống nhau và khác nhau giữa ẩn dụ ý niệm và hoán dụ ý niệm. Kết quả nghiên cứu sẽ cho thấy đặc trưng của hai phương thức tư duy này qua từng ví dụ cụ thể.
2 Ý niệm màu xanh trong thơ (khảo sát trong tác phẩm thơ của một số nhà thơ nữ Việt Nam) / Phạm Thị Hương Quỳnh // .- 2023 .- Số 10(359) .- Tr. 106-112 .- 400
Bài viết này tập trung tìm hiểu về ý niệm màu xanh thông qua khảo sát trong thơ của các nhà thơ nữ là Ý Nhi, Phan Thị Thanh Nhàn, Đoàn Thị Lam Luyến, Lâm Thị Mỹ Dạ, Ngân Giang. Kết quả khảo sát cho thấy có một ẩn dụ ý niệm tiêu biểu nhất là tuổi trẻ là màu xanh. Các nhà thơ nữ đã tri nhận về tuổi trẻ thông qua màu xanh ở trên hai phương diện là thời gian tuổi trẻ và tình yêu của tuổi trẻ. Sự tri nhận này rất điển hình cho cách tư duy của phụ nữ bởi vì những điều mà phụ nữ quan tâm nhất thường là tuổi trẻ và tình yêu.
3 Ý niệm “cánh cửa” trong văn hóa Trung Quốc / Đàm Vu Tuệ // .- 2023 .- Số 11a(360) .- Tr. 113-119 .- 400
Ứng dụng lí thuyết ẩn dụ tri nhận để tiến hành xác lập cấu trúc ý niệm, sơ đồ ánh xạ của cánh cửa (门) trong tiếng Hán; xác lập và phân tích sự ánh xạ từ miền nguồn cánh cửa (门) đến một số miền đích như: Địa vị xã hội, ranh giới các vấn đề xã hội, quan hệ xã hội.
4 Ẩn dụ ý niệm về mèo trong thành ngữ tiếng Việt / Nguyễn Đình Việt // .- 2025 .- Số 3 .- Tr. 33-41 .- 400
Bài viết vận dụng lí thuyết ẩn dụ ý niệm của Ngôn ngữ học tri nhận để tìm hiểu thành ngữ về mèo trong tiếng Việt. Từ 61 thành ngữ về mèo, bài viết đã miêu tả và phân tích những thuộc tính của mèo gồm: hành vi, hoàn cảnh/ tình trạng, dáng vẻ, quan hệ được sử dụng để ánh xạ đến một số ý niệm của con người như hành vi, tâm trạng, quan hệ và hình thành nên những ẩn dụ như hành vi của con người là hành vi của mèo, tâm trạng của con người là dáng vẻ của mèo, mối quan hệ của con người là mối quan hệ giữa chó với mèo. Trong đó, hành vi là thuộc tính nổi trội nhất của mèo và hầu hết sự liên tưởng về mèo trong thành ngữ Việt đều mang ý nghĩa tiêu cực.
5 Sự chuyển hóa ý nghĩa của từ vị giác 咸 (hàm) trong tiếng Hán và “mặn” trong tiếng Việt / Bùi Thu Phương // .- 2024 .- Số 354 (6A) - Tháng 6 .- Tr. 150-156 .- 400
Nghiên cứu sự phát triển ngữ nghĩa của từ chỉ vị giác 咸 (hàm) trong tiếng Hán và từ “mặn” trong tiếng Việt dưới góc độ ngôn ngữ học tri nhận. Bài viết bước đầu tìm hiểu và so sánh đặc trưng ngữ nghĩa, cơ sở chuyển nghĩa và khả năng tạo tổ hợp của cặp từ vị giác 咸 (hàm)/ mặn.
6 Ngôn ngữ học tri nhận và sự hình thành ý niệm / Phạm Thị Quỳnh Hương // .- 2024 .- Số 351 - Tháng 3 .- Tr. 25-28 .- 400
Tập trung làm rõ cơ sở của ngôn ngữ học tri nhận với việc hình thành các ý niệm. Ngôn ngữ học tri nhận là một hướng nghiên cứu liên ngành. Nó nghiên cứu những phương thức tư duy, sự hình thành ngôn ngữ dựa trên cơ sở của sự trải nghiệm.
7 Ẩn dụ trong quan niệm ngôn ngữ học tri nhận xã hội của Dirk Geeraerts / Nguyễn Ngọc Bình // .- 2024 .- Số 2 (400) .- Tr. 20-29 .- 400
Trình bày một số nội dung về ẩn dụ trong quan niệm ngôn ngữ học tri nhận xã hội của Dirk Geeraerts. Ngôn ngữ học tri nhận xã hội cung cấp một khung toàn diện để hiểu ẩn dụ như một hiện tượng nhận thức gắn liền với xã hội và chịu ảnh hưởng về mặt văn hóa.
8 Mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa nhìn từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận / Phạm Thị Hương Quỳnh // .- 2023 .- Số 348 - Tháng 12 .- Tr. 94-97 .- 400
Tập trung phân tích làm rõ các khái niệm quan trọng như ngôn ngữ, văn hóa, ngôn ngữ học tri nhận, chỉ ra mối quan hệ hai chiều giữa ngôn ngữ và văn hóa trong đó con người luôn ở vị trí trung tâm qua một số ví dụ trong ca dao.
9 Thành ngữ có yếu tố chỉ loài vật trong tiếng Việt từ lí thuyết ngôn ngữ học tri nhận / Phan Phương Thanh // .- 2023 .- Số 348 - Tháng 12 .- Tr. 13-22 .- 400
Nghiên cứu, khảo sát các thành ngữ có yếu tố chỉ loài vật trong tiếng Việt từ lí thuyết ngôn ngữ học tri nhận. Hiện nay nghiên cứu ngôn ngữ học tri nhận là hướng nghiên cứu đang được nhiều người quan tâm.
10 Mạo từ tiếng Anh từ góc nhìn ngôn ngữ học tri nhận / Bùi Phú Hưng // .- 2023 .- Số 348 - Tháng 12 .- Tr. 43-49 .- 420
Phân tích đặc điểm của mạo từ theo góc nhìn của ngôn ngữ học tri nhận. Từ đó, tác giả đưa ra gợi ý về việc dạy học mạo từ cho người Việt. Mạo từ tiếng Anh là một loại hư từ và là thành phần bổ nghĩa cho danh từ.