CSDL Bài trích Báo - Tạp chí
chủ đề: Ẩn dụ ý niệm
1 Ẩn dụ ý niệm “y học là trồng trọt” (khảo sát trên các trang báo điện tử Việt Nam) / Nguyễn Thị Lan Hương // .- 2026 .- Số 3(379) .- Tr. 53-64 .- 400
Khảo sát ẩn dụ ý niệm y học là trồng trọt trong tiếng Việt từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận, tập trung vào cách miền nguồn trồng trọt được huy động để ý niệm hoá bệnh tật và sức khỏe trong diễn ngôn báo chí và tên gọi bệnh. Trên cơ sở phân tích các tia chiếu xạ và các dụ dẫn ẩn dụ tiêu biểu như mầm bệnh, gieo, gặt, đất sống, cùng với các trường hợp định danh bệnh đậu mùa và thủy đậu, nghiên cứu làm rõ cơ chế tri nhận và nguyên tắc bảo toàn cấu trúc chi phối quá trình chiếu xạ.
2 Ẩn dụ ý niệm về thiên nhiên trong ca từ của Văn Cao / Trịnh Thu Giang // .- 2026 .- Số 3(379) .- Tr. 120-131 .- 400
Trong ngôn ngữ học tri nhận, ẩn dụ ý niệm được xem là một cơ chế nhận thức cơ bản, chi phối cách con người tổ chức tư duy, tri nhận và biểu đạt kinh nghiệm về thế giới thông qua ngôn ngữ. Nghiên cứu góp phần làm rõ thiên nhiên như một khung tri nhận trung tâm, không chỉ tổ chức cảm xúc cá nhân mà còn kiến tạo diễn ngôn lịch sử và dân tộc trong ca từ Văn Cao.
3 Ẩn dụ ý niệm về cuộc đời trong tác phẩm Hamlet của tác giả William Shakespeare / Vũ Thị Minh Phương // .- 2026 .- Số 1(377) .- Tr. 66-77 .- 400
Nghiên cứu này tập trung khảo sát ẩn dụ ý niệm về cuộc đời trong tác phẩm Hamlet của William Shakespeare dựa trên khung lí thuyết ngôn ngữ học tri nhận. Nghiên cứu không chỉ đóng góp vào việc hệ thống hóa các ẩn dụ ý niệm “cuộc đời”, mà còn gợi mở cách tiếp cận văn học dưới góc nhìn tri nhận, đưa ra các diễn giải liên văn hóa, làm phong phú thêm cho nghiên cứu cũng như dịch thuật các tác phẩm của Shakespeare.
4 Cấu trúc phân tầng của ẩn dụ ý niệm cảm xúc trong tiếng Việt: Một mô hình dựa trên ngữ liệu / Phạm Văn Thoải, Nguyễn Trang Thùy Dung // .- 2026 .- Số 2(378) .- Tr. 29-37 .- 400
Nghiên cứu này khảo sát cấu trúc phân tầng của ẩn dụ ý niệm cảm xúc trong tiếng Việt dựa trên ngữ liệu gồm 6.551 biểu thức ẩn dụ được thu thập từ văn học, ca từ, báo chí và diễn ngôn giao tiếp. Mô hình phân tầng cho thấy trường ý niệm cảm xúc tiếng Việt không phải là tập hợp rời rạc các ẩn dụ, mà là một hệ thống ngữ nghĩa có trật tự.
5 Từ “Trên chín tầng mây” đến “Bừng sáng niềm vui” phân tích biểu tượng hạnh phúc qua thành ngữ tiếng Anh / Nguyễn Công Minh // .- 2025 .- Số 8(371) .- Tr. 114-127 .- 420
Tập trung phân tích các biểu tượng ẩn dụ thể hiện cảm xúc hạnh phúc trong thành ngữ tiếng Anh. Dưới góc nhìn ngữ nghĩa học tri nhận và biểu tượng học văn hóa, nghiên cứu chỉ ra rằng các thành ngữ như on cloud nine, beaming with joy, jump for joy không chỉ phản ánh trạng thái tâm lí mà còn chứa đựng hệ thống biểu tượng phong phú gắn liền với văn hóa phương Tây như ánh sáng, không gian cao, chuyển động và hình ảnh tôn giáo.
6 Ẩn dụ hình ảnh trên poster phim: Khảo sát poster của một số phim Mỹ / Trần Thị Quỳnh, Hoàng Thị Oanh // .- 2025 .- Số 9(372) .- Tr. 42-53 .- 400
Nghiên cứu này phân tích ẩn dụ hình ảnh (pictorial metaphors) trong 05 poster phim, nhằm khám phá cách các ẩn dụ ý niệm được thể hiện qua yếu tố thị giác. Dựa trên các lí thuyết về ẩn dụ ý niệm của Lakoff & Johnson (1980), Kövecses (2010) và Forceville (1996, 2009), bài báo xác định và diễn giải 17 ẩn dụ ý niệm phổ biến trong poster phim.
7 Tính phổ quát của ẩn dụ ý niệm 'Hôn nhân là cuộc hành trình' / Vũ Hoàng Cúc // .- 2025 .- Số 9(372) .- Tr. 64-72 .- 400
Ẩn dụ ý niệm Hôn nhân là cuộc hành trình khắc họa sự gian khó lâu dài của hôn nhân, bên cạnh đó, còn cho thấy tầm quan trọng mang tính chất sống còn của sự tương trợ giữa người vợ và người chồng trong cuộc sống lứa đôi. Điều này chứng tỏ rằng bản chất vất vả và gian khổ khi sống trong hôn nhân là một hằng số bất biến đối với con người, dù họ sống ở đâu, thuộc về một nền văn hóa riêng biệt nào.
8 Ẩn dụ ý niệm 'Chiến tranh là lửa' trong tác phẩm 'Mưa đỏ' của Chu Lai / Phạm Thu Hằng // .- 2025 .- Số 10(373) .- Tr. 40-46 .- 400
Nghiên cứu này phân tích ẩn dụ ý niệm “Chiến tranh là lửa” trong tiểu thuyết Mưa đỏ của Chu Lai từ góc nhìn ngôn ngữ học tri nhận. Nghiên cứu cũng mở ra hướng so sánh ẩn dụ “lửa” trong Mưa đỏ với các tác phẩm chiến tranh khác, nhằm nhận diện tính phổ quát và đặc thù trong văn học Việt Nam.
9 Trường tự vựng ý niệm giấc mơ dưới góc độ ngữ nghĩa học tri nhận / Phạm Ngọc Tuấn // .- 2025 .- Số 11a(374) .- Tr. 37-44 .- 400
Phân tích trường từ vựng ý niệm giấc mơ dưới góc độ ngữ nghĩa học Tri nhận, nhằm làm rõ cơ chế tri nhận thông qua ngôn ngữ và cấu trúc hóa trải nghiệm tinh thần (giấc mơ) thành kết cấu đa tầng ý niệm.
10 Ẩn dụ ý niệm về con người trong ca từ cách mạng Việt Nam / Đào Duy Tùng, Tạ Thanh Hảo // .- 2025 .- Số 11a(374) .- Tr. 173-180 .- 400
Nghiên cứu ẩn dụ ý niệm về Con Người trong ca từ cách mạng Việt Nam từ góc nhìn của ngôn ngữ học tri nhận. Nghiên cứu góp phần lấp đầy khoảng trống học thuật và mở ra hướng tiếp cận mới để giải mã các giá trị văn hoá - tư tưởng ẩn sâu trong di sản âm nhạc cách mạng.