CSDL Bài trích Báo - Tạp chí
chủ đề: Dịch thuật
1 Ứng dụng công nghệ vào dịch văn bản từ tiếng Anh sang tiếng Việt / Nguyễn Thị Hồng Hà, Vũ Diệu Thúy // .- 2026 .- Số 1(377) .- Tr. 78-85 .- 420
Công nghệ số cùng với sự phát triển của AI đã và đang tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó dịch thuật cũng nằm trong dòng chảy chung đó. Bài báo này ứng dụng phần mềm Google Translate (GT) – một phần mềm dịch máy được tích hợp công nghệ AI – nhằm xác định những ưu điểm cũng như hạn chế của phần mềm này khi dịch văn bản tiếng Anh sang tiếng Việt trong khuôn khổ một học phần dịch thuật được giảng dạy tại Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Mở Hà Nội.
2 Vai trò định danh và cấu trúc biểu đạt đa tầng trong hệ hình dịch học Việt Nam: Từ kí hiệu học sơ nguyên đến thực tại ngôn ngữ trí tuệ nhân tạo (AI) / Phạm Hùng Đức // .- 2026 .- Số 2(378) .- Tr. 14-20 .- 400
Nghiên cứu mối quan hệ biện chứng giữa ngôn ngữ và nhận thức trong hệ hình Dịch học Việt Nam. Trên cơ sở đó, hệ thống kí hiệu Quẻ và Hào được tiếp cận như một hình thức ngôn ngữ sơ nguyên, qua đó thiết lập mối quan hệ giữa cái biểu đạt (Tượng, Danh, Ngôn) và cái được biểu đạt (Lý – quy luật vận hành của thực tại). Từ đó, bài báo đề xuất phương pháp luận “truy nguyên vượt chữ” như một thái độ ngôn ngữ học tỉnh thức, nhằm tái lập sự hài hòa giữa ngôn ngữ, nhận thức và thực tại trong kỉ nguyên trí tuệ nhân tạo.
3 So sánh chất lượng bản dịch Việt - Hàn giữa AI dịch và con người dịch ở thể loại văn bản báo chí / Nghiêm Thị Thu Hương // .- 2026 .- Số 2(378) .- Tr. 81-94 .- 495.7
Nghiên cứu đặt mục tiêu so sánh chất lượng bản dịch văn bản báo chí tiếng Việt sang tiếng Hàn, giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và người dịch. Câu hỏi đặt ra là liệu AI đã đạt chất lượng tương đương hoặc vượt trội so với người dịch trong thể loại văn bản đặc thù này hay không? Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng: 6 bài báo tiếng Việt lần lượt được dịch bằng AI, được 5 người biên phiên dịch trong các cơ quan, tổ chức của Hàn Quốc, sau đó được 3 giảng viên người Hàn Quốc đánh giá và so sánh.
4 Chiến lược và kĩ thuật dịch trong biên dịch Anh - Việt: Tiếp cận từ ngôn ngữ học đối chiếu / Lương Bá Phương // .- 2025 .- Số 6a(368) .- Tr. 81-91 .- 400
Nghiên cứu làm rõ sự khác biệt giữa hai khái niệm chiến lược dịch và kĩ thuật dịch, từ đó giúp nâng cao hiệu quả của công tác dịch thuật. Tập trung vào tìm hiểu, so sánh hai vấn đề: (1) Chiến lược và kĩ thuật dịch khác nhau như thế nào về bản chất và phạm vi ứng dụng?; (2) Trong thực tiễn dịch Anh-Việt, người dịch sử dụng các chiến lược và kĩ thuật ra sao?.
5 Phân tích lỗi sai khi dịch thành ngữ có yếu tố chỉ động vật từ tiếng Hán sang tiếng Việt / Liêu Linh Chuyên, Phan Phương Thanh // .- 2025 .- Số 6a(368) .- Tr. 171-175 .- 495.1
Trên cơ sở thống kê phân loại và phân tích tìm ra những lỗi sai khi dịch thành ngữ có yếu tố chỉ động vật từ tiếng Hán sang tiếng Việt. Từ kết quả khảo sát và phân tích, đề xuất một số kiến nghị nhằm giúp người học dịch thành ngữ có yếu tố chỉ động vật từ tiếng Hán sang tiếng Việt một cách hiệu quả hơn.
6 Tiếp cận ngôn ngữ và văn hóa trong dịch thuật bản tin kinh tế từ tiếng Anh: Nghiên cứu trường hợp / Lê Thị Phương Mai // .- 2025 .- Số 5(367) .- Tr. 126-133 .- 420
Tập trung khảo sát các lỗi phổ biến trong quá trình dịch bản tin kinh tế từ tiếng Anh sang tiếng Việt của sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ Anh. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm cải tiến chương trình đào tạo dịch thuật chuyên ngành trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam.
7 Dịch Nhật - Việt bằng công cụ Google Translate và ChatGPT: Khảo sát thử nghiệm / Lương Hải Yến // .- 2025 .- Số 5(367) .- Tr. 154-163 .- 495.6
Bài viết này tiến hành khảo sát kết quả dịch bằng hai công cụ Google Translate và ChatGPT cho cặp ngôn ngữ Nhật-Việt. Từ kết quả khảo sát, có thể thấy các công cụ dịch máy như Google Translate và ChatGPT có thể đóng vai trò hỗ trợ nhưng chưa thể thay thế con người trong hoạt động biên dịch, tuy nhiên trong kỉ nguyên của AI, vai trò của người dạy dịch và phương pháp giảng dạy dịch cần được xem xét lại.
8 Phân tích lỗi dịch máy các văn bản pháp lí trên ngữ liệu pháp luật quốc tế về tín chỉ Carbon / Trần Thị Thanh Trúc // .- 2025 .- Số 5(367) .- Tr. 164-178 .- 400
Phân tích các lỗi dịch máy trong văn bản pháp luật quốc tế về tín chỉ carbon dựa trên ba nguồn dịch: Google Translate, ChatGPT và bản dịch chính thức. Nghiên cứu góp phần làm rõ những giới hạn của dịch máy trong lĩnh vực pháp lí chuyên biệt, đồng thời gợi ý hướng sử dụng phù hợp các công cụ dịch thuật trong thực hành và đào tạo biên phiên dịch.
9 Ứng dụng phương pháp tích hợp nội dung và ngôn ngữ (CLIL) trong giảng dạy dịch viết / Phạm Đức Trung, Hoàng Lan Chi // .- 2025 .- Số 2(364) .- Tr. 79-86 .- 495.1
Nghiên cứu và áp dụng mô hình CLIL vào giảng dạy dịch viết Trung - Việt và Việt - Trung. Bài viết chia sẻ những kiến thức cơ bản về CLIL và kinh nghiệm ứng dụng, hi vọng hữu ích cho người học và giảng dạy dịch thuật.
10 Tiếp cận AI trong dịch thuật: Dịch thuật ngữ pháp - Việt về phòng chống tội phạm / Nguyễn Thị Huệ // .- 2025 .- Số 4(366) .- Tr. 33-42 .- 400
Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của AI (ChatGPT) trong dịch thuật các tài liệu pháp lí chuyên ngành, tập trung vào các lĩnh vực đấu tranh phòng chống tội phạm. Nghiên cứu đề xuất xây dựng kho thuật ngữ số hóa Pháp-Việt, đào tạo biên dịch viên sử dụng AI hiệu quả và cải thiện AI bằng công nghệ xử lí ngôn ngữ tự nhiên để nâng cao chất lượng dịch thuật.