CSDL Bài trích Báo - Tạp chí
Khoa Khoa học Xã Hội & Nhân Văn
11 Nghiên cứu hệ thống ngữ âm tiếng Hà Nhì ở xã Thu Lũm, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu / Chung Kiều (钟娇 Zhong Jiao) // .- 2026 .- Số 3(379) .- Tr. 131-136 .- 400
Xã Thu Lũm là một trong những nơi cư trú tập trung nhất của người Hà Nhì ở tỉnh Lai Châu của Việt Nam, ít xen kẽ với dân tộc khác, giữ gìn và bảo tồn ngôn ngữ và những nét bản sắc văn hóa Hà Nhì một cách hoàn hảo cho nên được cho là nơi tốt để nghiên cứu ngữ âm tiếng Hà Nhì Việt Nam. Thông qua điền dã thực tế thu thập tư liệu và sử dụng phương pháp miêu tả với các thủ pháp thống kê, chúng tôi tiến hành miêu tả hệ thống ngữ âm tiếng Hà Nhì ở xã Thu Lũm để cungcấp thêm những tài liệu nghiên cứu về tiếng Hà Nhì ở Việt Nam.
12 Đặc điểm ngôn ngữ - văn hóa của từ ngữ chỉ địa danh ở Hải Phòng / Đỗ Phương Lâm // .- 2026 .- Số 4(380) .- Tr. 5-14 .- 400
Bài viết khảo cứu đặc điểm ngôn ngữ và giá trị văn hóa của hệ thống địa danh thành phố Hải Phòng qua các thời kì lịch sử từ thế kỉ I CN đến nay. Trên cơ sở phân tích hơn hơn 200 địa danh tiêu biểu thuộc ba nhóm - địa danh hành chính, địa danh tự nhiên và địa danh nhân văn. Đặc biệt, bài viết lần đầu tiên phân tích hiện tượng địa danh biến mất và địa danh mới sản sinh trong bối cảnh sáp nhập hành chính 2025, nhìn nhận đây như một cuộc "biến đổi địa danh học" cần được tư liệu hóa khẩn cấp.
13 Ngôn ngữ đánh giá và lập trường diễn ngôn trong tranh luận tổng thống giữa Donald Trump và Kamala Harris năm 2024 / Nguyễn Thị Thu Hiền, Hà Thanh Hải, Mai Hồng Phương // .- 2026 .- Số 4(380) .- Tr. 15-22 .- 400
Bài báo phân tích lập trường, quan điểm thể hiện trong cuộc tranh luận tổng thống Hoa Kỳ năm 2024 giữa Donald Trump và Kamala Harris, dưới góc nhìn kết hợp giữa lí thuyết Đánh giá (Appraisal Theory - AT) và Phân tích Diễn ngôn Phê phán (CDA). Dữ liệu nghiên cứu là ngôn ngữ của cuộc tranh luận, được phân tích định lượng và định tính ở cấp độ mệnh đề, tập trung vào ba tiểu hệ thống của Thái độ: Cảm xúc, Phán xét và Đánh giá cảm quan. Kết quả cho thấy Donald Trump và Kamala Harris sử dụng ngôn từ đánh giá khác nhau, qua đó thể hiện hai lập trường chính trị đối lập.
14 Rà soát văn bản quản lí nhà nước về tiếng Việt trong một số loại hình quảng cáo ở Việt Nam / Bùi Thanh Thủy, Võ Thanh Hà, Đoàn Thị Thúy Hạnh, Xuân Thị Nguyệt Hà // .- 2026 .- Số 4(380) .- Tr. 23-31 .- 400
Bài viết tập trung rà soát và đánh giá hệ thống văn bản quản lí nhà nước về sử dụng tiếng Việt trong một số loại hình quảng cáo tại Việt Nam. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích văn bản quy phạm pháp luật kết hợp với dữ liệu khảo sát thực tế từ các mẫu quảng cáo thuộc các loại hình khác nhau nhằm đối chiếu giữa quy định và thực tiễn. Hệ thống văn bản được đánh giá theo các tiêu chí về mức độ cụ thể, tính nhất quán, tính khả thi và mức độ phân hóa theo loại hình quảng cáo.
15 Từ ngữ xưng hô trong truyện ngắn Hoàng Khánh Duy / Trần Thanh Vân, Mai Phúc Đặng // .- 2025 .- Số 12(376) .- Tr. 186-193 .- 800
Hoàng Khánh Duy là một cây bút trẻ thuộc thế hệ 9X, tiêu biểu của văn học Nam Bộ đương đại. Bài viết góp phần khẳng định vai trò của từ ngữ xưng hô trong việc kiến tạo phong cách ngôn ngữ truyện ngắn Hoàng Khánh Duy, đồng thời nêu bật những nét đặc trưng của ngôn ngữ và văn hóa Nam Bộ.
16 Cấu trúc thức trong câu ghép chính phụ chỉ điều kiện/ giả thiết tiếng Việt (Cứ liệu từ tiểu thuyết “Lá ngọc cành vàng” của Nguyễn Công Hoan và “Mắt biếc” của Nguyễn Nhật Ánh) / Lê Hoàng Kim, Thái Bửu Tuệ // .- 2025 .- Số 12(376) .- Tr. 194-204 .- 800
Bài nghiên cứu này sẽ đi tìm hiểu vấn đề này thông qua minh chứng từ cấu trúc thức của câu ghép chính phụ, cụ thể là câu ghép chính phụ chỉ điều kiện/ giả thiết- hệ quả thông qua cứ liệu từ hai tác phẩm văn học nổi tiếng là “Lá ngọc cành vàng” của Nguyễn Công Hoan và “Mắc biếc” của Nguyễn Nhật Ánh.
17 Đặc điểm của phép so sánh tu từ trong các tác phẩm của Nguyên Hồng (tiểu thuyết “Bỉ vỏ” và hồi kí “Những ngày thơ ấu”) / Đỗ Mai Hương // .- 2025 .- Số 12(376) .- Tr. 205-212 .- 800
Khảo sát, nghiên cứu đặc điểm của phép so sánh trong các hai tác phẩm “Bỉ vỏ” và “Những ngày thơ ấu” của nhà văn Nguyên Hồng, chỉ ra được sự vận dung sáng tạo, linh hoạt mô hình so sánh ở các bình diện cấu trúc và ngữ nghĩa, đó là những nét đặc sắc, riêng có trong phép so sánh tu từ của Nguyên Hồng.
18 Từ chỉ con số với vai trò phản ánh kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp trong thành ngữ, tục ngữ Thái (liên hệ với thành ngữ, tục ngữ Việt) / Kiều Thanh Thảo // .- 2025 .- Số 12(376) .- Tr. 213-220 .- 400
Dựa trên cơ sở lí thuyết về các kiểu nghĩa của từ đa nghĩa, tiến hành phân tích vai trò của từ chỉ con số trong việc phản ánh kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp qua thành ngữ, tục ngữ Thái (liên hệ với thành ngữ, tục ngữ Việt). Từ đó chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt trong tư duy sản xuất nông nghiệp của hai dân tộc.
19 Lịch sử ngôn ngữ người Việt: Tham chiếu với một vài vấn đề văn hóa trong lịch sử Việt Nam / Trần Trí Dõi // .- 2026 .- Số 1(377) .- Tr. 5-16 .- 400
Bài viết này, với cách tiếp cận liên ngành của khoa học nhân văn như hiện nay và từ góc nhìn của lịch sử ngôn ngữ người Việt, thử thảo luận về một vài nội dung văn hóa ở giai đoạn tiền sử hay sơ sử đang được thảo luận trên lãnh thổ Việt Nam. Vì thế, những đóng góp mới gần đây của kết quả nghiên cứu về lịch sử ngôn ngữ người Việt, một thành tố văn hóa mà cộng đồng người Việt sử dụng vào giai đoạn đó, có lẽ là cần thiết và hữu ích cho việc giải thích vấn đề.
20 Biên soạn, biên dịch tài liệu dạy thí điểm tiếng Cơ Tu, Pa Cô, Ta Ôi tại tỉnh Thừa Thiên Huế: Hiện thực và thách thức / Nguyễn Hữu Hoành // .- 2026 .- Số 1(377) .- Tr. 144-152 .- 400
Trình bày một số nội dung liên quan đến quá trình biên soạn, biên dịch và những thách thức đặt ra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Mục đích là chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để các đồng nghiệp và giáo viên có thể tham khảo khi thực hiện các công việc tương tự trong tương lai đối với tiếng Cơ Tu, Pa Cô, Tà Ôi nói riêng và ngôn ngữ các dân tộc thiểu số nói chung.