Việt Nam có lợi thế về sức mạnh tiềm năng biển, trước hết là Biển Đông, bởi vùng biển này không chỉ nằm ở vị trí địa lý chiến lược trong thương mại hàng hải và phòng thủ quốc tế mà còn có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Sức mạnh biển Việt Nam được tăng lên khá nhanh trong những thập niên gần đây bởi chính sách thúc đẩy hội nhập quốc tế, coi kinh tế biển, an ninh biển là một quốc sách hàng đầu. Tuy nhiên, sự gia tăng cạnh tranh địa chính trị của các nước lớn, nhất là tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc cũng như sự thiếu đồng bộ, chưa hoàn thiện của cơ sở hạ tầng đang tạo ra thách thức không nhỏ đối với sức mạnh biển của Việt Nam.
Mối quan hệ Trung Quốc - Myanmar được hình thành ngay từ khi Trung Quốc mới giành được độc lập. Sau khi nâng cấp lên quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện vào năm 2011, quan hệ giữa Trung Quốc và Myanmar trong thập niên thứ hai của thế kỷ XXI vẫn được duy trì, phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Bên cạnh các lĩnh vực chính trị - ngoại giao, kinh tế - thương mại, văn hoá - giáo dục, hợp tác an ninh quân sự giữa hai nước đã có nhiều bước tiến và đạt nhiều thành tựu to lớn. Bài viết tập trung đề cập quan hệ giữa Trung Quốc và Myanmar trên lĩnh vực an ninh quân sự trong những năm đầu thế kỷ XXI và rút ra một số nhận xét về mối quan hệ này.
Năm 2023, Đông Nam Á có nền kinh tế không đạt được mục tiêu đề ra nhưng vấn là điểm sáng trong bức tranh kinh tế toàn cầu. Tình hình chính trị - an ninh khu vực tiếp tục có những diễn biến phức tạp tại Biển Đông, cũng như vấn đề Myanmar, đồng thời các nước lớn gia tăng hiện diện và cạnh tranh địa chính trị ở khu vực. Trong khi đó, ASEAN tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của mình trong cấu trúc khu vực. Triển vọng năm 2024, Đông Nam Á tiếp tục đối diện với những khó khăn cả về kinh tế và chính trị - an ninh, nhưng có khả năng duy trì sự ổn định tương đối và là điểm sáng của tăng trưởng kinh tế.
Viện nghiên cứu Đông Nam Á (tiền thân là Ban Đông Nam Á) được thành lập vào năm 1973. Với tư cách là một Viện nghiên cứu khu vực học, nghiên cứu những vấn đề chính trị - an ninh khu vực luôn được xem là một trong những định hướng nội dung, chương trình nghiên cứu cơ bản của một Viện nghiên cứu khu vực học. Trong suốt 50 năm xây dựng và phát triển, kết quả nghiên cứu về chính trị - an ninh khu vực đã có những đóng góp quan trọng vào sự thành công chung của Viện. Bài viết tập trung đề cập những thành tựu nghiên cứu chính về chính trị - an ninh của Viện nghiên cứu Đông Nam Á trong 5 năm trở lại đây, từ đó đưa ra một số gợi ý nhằm thúc đẩy nghiên cứu về lĩnh vực này.
Nghiên cứu này được thực hiện để tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA). Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, bài viết sẽ đưa ra những kiến nghị cho ngân hàng niêm yết, các cơ quan chức năng liên quan về hoạt động quản trị CASA của ngân hàng nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động, tính cạnh tranh của các ngân hàng trong nghiệp vụ huy động vốn và đưa ra các chính sách phù hợp để thúc đẩy phát triển tỷ lệ CASA của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam.
Mạng lưới xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người H’Mông phát triển các hoạt động giao lưu thương mại. Qua nghiên cứu ở bản Sơn Hà, xã Tà Cạn huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An, bài viết nghiên cứu mạng lưới xã hội trong hoạt động giao lưu thương mại giữa người H’Mông ở bản Sơn Hà, xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn với người H’Mông ở Lào trong chuyển đổi sinh kế. Vai trò của mạng lưới xã hội trong từng hoàn cảnh sẽ cho thấy khả năng chuyển đổi sinh kế của người dân. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ đặc trưng của mạng lưới xã hội trong chuyển đổi sinh kế của người H’Mông ở bản Sơn Hà, xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An.
Bài viết phân tích mối quan hệ giữa 3 nước Đông Dương là Việt Nam, Lào, Campuchia trong mối quan hệ tương quan với Trung Quốc. Bài viết gồm 3 phần: phần thứ nhất khái quát lý thuyết của Easley, D. và Kleinberg, J. (2010) về mối quan hệ giữa các nước và minh hoạ điều kiện cho thấy đó là mối quan hệ ổn định hay bất ổn định; phần thứ hai phân tích mối quan hệ giữa Việt Nam – Lào – Campuchia trong mối liên hệ với Trung Quốc qua các số liệu; và cuối cùng là phần kết luận với một số gợi mở định hướng nhằm thiết lập quan hệ giữa các nước có chung đường biên giới với Việt Nam.
Tháng 9/1945, Pháp chính thức tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai. Trong quá trình tiến hành cuộc chiến ở Việt Nam, Pháp quyết định thực hiện “Giải pháp Bảo Đại”, lập nên một chính thể thân Pháp ở Việt Nam với tên gọi là “Quốc gia Việt Nam”. Chính phủ Mỹ đã công nhận và thiết lập quan hệ chính thức với chính thể này vào tháng 02/1950. Trên cơ sở đó, Mỹ đẩy mạnh việc hỗ trợ cho Chính phủ Quốc gia Việt Nam trên các mặt đối ngoại, quân sự và kinh tế. Đầu năm 1954, với sự sa lầy và thất bại không thể tránh khỏi của Pháp ở Việt Nam, Mỹ đẩy mạnh quan hệ với Quốc gia Việt Nam, chuẩn bị thay chân Pháp ở Việt Nam. Bài viết tập trung trình bày thái độ của Mỹ với “Giải pháp Bảo Đại”; sự hỗ trợ của Mỹ cho Quốc gia Việt Nam giai đoạn 1950 - 1954; và đưa ra những nhận xét, đánh giá.
Văn hóa Ấn Độ có sự ảnh hưởng lớn đối với văn hóa Indonesia, đặc biệt là văn hóa Java. Trong đó, nổi bật nhất và ảnh hưởng sâu nét nhất chính là sự thành lập các vương quốc Hindu giáo và Phật giáo ở Java trong khoảng thời gian từ thế kỷ IV cho đến cuối thế kỷ XV. Ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối với văn hóa Java được thể hiện qua rất nhiều lĩnh vực khác nhau như chữ viết, văn chương, tổ chức hệ thống chính quyền, nghệ thuật rất đậm nét. Quá trình giao lưu văn hóa này diễn ra hàng chục thế kỷ, ban đầu từ những thành phố ven bờ biển, dần dần lan rộng ra khắp các khu vực ở Indonesia. Bài viết tập trung phân tích 2 nội dung chính đó là các giả thuyết về thời điểm và phương thức du nhập văn hoá Ấn Độ vào Java và các yếu tố Ấn Độ trong kiến trúc thánh đường Java ở Indonesia.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) là một trường hợp điển hình về mô hình phát triển bền vững. UAE đã nhanh chóng chuyển đổi từ nền kinh tế sa mạc sang nền kinh kinh tế phát triển bền vững. Bài viết này làm rõ một số chính sách phát triển bền vững bằng chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ, phát triển kinh tế nhưng vẫn đảm bảo môi trường và phát triển kinh tế nhưng không đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc. Từ đó, bài viết cung cấp một số kinh nghiệm cho phát triển bền vững tại Việt Nam hiện nay.
