2701Ẩn dụ ý niệm bệnh tật trong tiếng Việt (Khảo sát qua cách biểu hiện phạm trù đạo đức, trí tuệ trên báo điện tử)
Thông qua lí thuyết về Ẩn dụ ý niệm và trên cơ sở tìm hiểu cấu trúc ngữ nghĩa của phạm trù Bệnh tật, chúng tôi đã bước đầu chỉ ra một số diễn ngôn về Bệnh tật trong báo chí tiếng Việt. Những ẩn dụ ý niệm này phản ánh sự đa dạng, phong phú trong tư duy người Việt cách tri nhận về thế giới.
2702Ẩn dụ ý niệm chỉ địa điểm và thời gian trong diễn văn chống phân biệt chủng tộc của Martin Luther King, JR
Khảo sát và phân tích ẩn dụ ý niệm sử dụng các diễn đạt chỉ địa diểm và thời gian trong những diễn văn kiêu gọi chống phân biệt chủng tộc ở nước Mỹ của nhà hoạt động dân quyền Martin Lther King, Jr.
2703Ẩn dụ ý niệm con người là thực thể sống dưới nước trong thành ngữ, tục ngữ tiếng Việt
Bài viết căn cứ vào mô hình ẩn dụ cấu trúc, trong đó, dạng ẩn dụ ý niệm tiêu biểu mà miền nguồn là “thực thể sống dưới nước” với các đặc trưng trong môi trường nước … tạo nên các ánh xạ sang miền đích “con người”. Thông qua việc tổ chức lược đồ ánh xạ của ẩn dụ ý niệm, bài viết nêu lên kiểu tư duy đặc thù trong cấu trúc ý niệm mang tính phổ quát, đặc trưng trong tư duy văn hóa Việt.
2704Ẩn dụ ý niệm cuộc đời con người là nước trong thành ngữ, tục ngữ tiếng Việt
Nêu những đặc trưng trong tư duy của người Việt về cuộc đời hữu hạn của con người, đồng thời khảo sát tư liệu để khái quát nên lược đồ chiếu xạ và sự phân tích những dụ dẫn ẩn dụ trong các biểu thức ngôn từ là các thành ngữ, tục ngữ. Phạm vi tư liệu được sử dụng để khảo sát là các câu thành ngữ, tục ngữ trong hai công trình Hoàng Văn Hành (2015), Thành ngữ học tiếng Việt, NXB Khoa học xã hội; Nguyễn Đức Dương (2010), Từ điển Tục ngữ Việt, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
2705Ẩn dụ ý niệm miền nguồn “đồ vật” trong tục ngữ tiếng Hán
Khảo sát, thống kê những ẩn dụ ý niệm miền nguồn “đồ vật” trên ngữ liệu tục ngữ - nơi lưu giữ quan niệm sống, tri thức văn hóa dân gian của người Hán từ bộ công trình có uy tín hiện nay tại Trung Quốc, đó là Từ Tông Tài (2006).
2706Ẩn dụ ý niệm qua thành ngữ chứa từ め,目(mắt) trong tiếng Nhật
Ẩn dụ ý niệm là một khái niệm phổ biến trong ngôn ngữ học, trong đó một khái niệm trừu tượng được hiểu thông qua một khái niệm cụ thể hơn. Trong tiếng Nhật, các thành ngữ có từ chỉ “目, め” (mắt) thường mang nhiều ý nghĩa ẩn dụ, giúp làm sáng tỏ những khía cạnh khác nhau của văn hóa và tâm lí học người Nhật. Bài viết này góp phần làm sáng tỏ hơn những tư duy và văn hóa của người Nhật được thể hiện trong thành ngữ có từ chỉ “目, め” (mắt), giúp người học tiếng Nhật hiểu rõ hơn về cách ngôn ngữ này sử dụng các ẩn dụ ý niệm để biểu đạt những cảm xúc và ý tưởng phức tạp. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong biểu thị ý nghĩa và biểu tượng giữa tiếng Việt và tiếng Nhật.
2707Ẩn dụ ý niệm thời gian trong thơ Việt Nam đương đại
Bài báo nghiên cứu hệ thống ẩn dụ ý niệm thời gian trong thơ Việt Nam đương đại từ góc nhìn ngôn ngữ học tri nhận, nhằm nhận diện các miền nguồn, miền đích, mô hình ánh xạ và đặc trưng thẩm mĩ gắn với thi pháp thời đại. Ngữ liệu gồm 14 tập thơ của nhiều tác giả tiêu biểu giai đoạn đương đại, được phân tích định tính theo khung lí thuyết ẩn dụ ý niệm (Lakoff & Johnson, 1980) kết hợp với thủ pháp thống kê, phân tích định lượng và phân loại.
2708Ẩn dụ ý niệm tình yêu là cây cỏ trong “ Thi nhân Việt Nam”
Khảo sát cách ý niệm hóa tình yêu của các nhà Thơ mới qua ẩn dụ ý niệm “ Tình yêu là cây cỏ” trong tập Thi nhân Việt Nam do Hoài Thanh – Hoài Chân tuyển chọn và giới thiệu.
2709Ẩn dụ ý niệm tình yêu là sợi tơ trong thơ Nguyễn Bính
Phân tích cơ chế hình thành ẩn dụ ý niệm Tình yêu là sợi tơ trong thơ Nguyễn Bính đồng thời khám phá tuy duy sáng tạo mới mẻ của nhà thơ trong các sáng tác thơ ca của mình. Bài viết cũng cung cấp thêm ngữ liệu về sự vận dụng các cơ chế sáng tạo ẩn dụ vào sáng tác thi ca cũng như nhận thấy một cách thức ý niệm hóa tình yêu của Nguyễn Bính.
2710Ẩn dụ ý niệm tình yêu là sợi tơ trong Truyện Kiều
Bài viết này nghiên cứu, khảo sát về một cách ý niệm hoá tình yêu của Nguyễn Du trong Truyện Kiều, cụ thể là cách ý niệm hoá tình yêu của qua hình tượng sợi tơ: xây dựng mô hình ẩn dụ ý niệm “tình yêu là sợi tơ”; chỉ ra được 32 biểu thức có chứa ẩn dụ ý niệm này và lí giải cách cách ý niệm hoá tình yêu trong đó. Qua đó, có thể thấy được các thuộc tính được chiếu xạ từ miền nguồn sợi tơ đến miền đích tình yêu được Nguyễn Du tạo dựng rất phong phú và đa dạng; cũng thể hiện sự tài tình của Nguyễn Du trong việc vận dụng những hình ảnh quen thuộc trong ca dao người Việt xưa (như sợi tơ) vào sáng tác của mình.